محةمةد هةريري /لةندةن hariri66@yahoo.com
مامؤستا
فاروق رةفيق
زؤربةي
جولآنةوة
ئيسلاميةكان
بة تيَكدةر لة
ناوةوة بؤ
بةها ئيسلاميةكان
دةزانيَت
وتاليبان وئوسامة
بن لادن بة
دروستكراوي CIA دةزانيَت–
هةرضةندة من
هاورِا نيم
لةطةلَي – ضؤن
يةكيَك خاوةن
ئةو رةخنة
رِاديكالآنة
بيَت لة
جولآنةوة
ئيسلاميةكان
بة طشتي،
طروثة توندرِؤكان
بة تايبةتي،
ضؤن دةكريَت
هةتا بير لةو
تؤمةتانة
بكةيتةوة
دةرهةق بةو
كةسة؟
فاروق
رةفيق خاوةن
ثرؤذةيةكي
رِةخنةيي زؤر
طةورةية، بؤ
سيستمي
عةقلَي كورد،
وبؤ
دارِشتنةوةي
ئةو
عةقلَيةتة
ياخي بوو
ونامؤية بة
خودي كورد،
لةسةر
بنضينةيةكي
هاوسةنط بة
رِةضاوكردني
هةموو
موفرةداتةكاني
كة ثيَويستة
رؤلَيان
هةبيَت لةو
دارِشتنةوةيةدا.
ثاش
خويَندنةوةي
ضاوثيَكةوتنةكة،
زانيم كة
وةلآمةكةم
ضاو
ثيَخشاندنةوةيةكي
تري دةويَت.با
ئيَستا
كةميَك لةو
بيروبؤضونانةي
كاك فرسةد
رؤذبةياني
تاوتوص بكةين
كة لة
وةلآمةكةي بة
نيَوي "ثاكس[1] ئةمريكانا
يان ئةنتي
ئةمريكانا"
كة لة سايتي
كوردستان
نيَت وسايتي
تريش بلآوي
كردؤتةوة لة
مانطي جولاي 2003:
مامؤستا
فاروق رةفيق
ثصيواية كة
ئةوةي ناودةنريت
بة جةنط دذي
تيرؤريزم
ئةجيندايةكي
ثيَش 11
سصثتةمبةري 2001
نةخشةي بؤ
كصشراوة بؤية
"جؤرج بؤش
ضةند جارصك
ئةوةي
دووبارة
كردؤتةوة كة
ئةوةي لة
يانزةي ئةيلولدا
رِوويدا
هةلصكي
ئالَتووني
بوو...ديارة هةلصك
بوو بؤ ئةوةي
ئةم
ئةجينداية
ئةم جارة بص
هيض ثرسيار
وموناقةشةيةك
ض لةسةر ئاستي
ناوخؤ وض
لةسةر ئاستي
دةرةوةدا
ثيادة بكرصت"
سةركردةيةكي
تري
ئسولَيةتي
مةسيحي (بات
روبرتسن)
لةسةر سكريني
تةلةفزيؤني
فؤكس طوتي :"محةمةد
رِيَطر
وجةردةية"
قةشةي
بةناوبانط
فرانكلين
طراهام
طوتي"ثيَويستة
بةرِوي ئةو
دينة بوةستين
كة لةسةر توندوتيذي
بنيات
نراوة..خواكةي
ئيسلام هةمان
خواي ئيَمة
نيية، ئيسلام
دينيَكي شةرِانطيَذ
وبص ئةرزشة"
كاك
فرسةد
رؤذبةياني
وادةزانيَت
ئةطةر ئةمريكا
يةك دوو
رِيَكخراوي
نا ئيسلامي
تيَكةلَ كرد
بة ليستةكةي
بؤ ليَلَ
كردني
راستيةكة، ماناي
بةرائةتي
دةطةيةنيَت،
طرفت لةو طروثة
توندرِؤيانة
نيية، بةلَكو
طرفتةكة
لةوةية ئةو
طروثانة
بكريَنة
بيانو بؤ
ليَداني خودي
ئيسلام لة
نيَو مالَي
خؤي، لة
ثيَناو
بةرذةوةنديية
ئابورييةكاني
ئةمريكا لةو
جيهانة
دةولَةمةندة.
نيكسؤن
سةرؤكي
ثيَشووي
ئةمريكا،
ثيَش زياتر لة
15 سالَ لة
رِوداني 11
سيَثتةمبةري
2001، بةو شيَوةية
طوزارش لةو
هةقيقةتة
دةكات:"خةلكيَكي
زؤر لة ئةمريكا
بة ضاوي دوذمن
دةرِواننة
هةموو
موسلَمانان،
زؤر لة
ئةمريكيةكان
ثيَيان واية
كة موسلَمانان
طةلاني نا
شارستانين،
وخويَن رِيَذن،
وبص عةقلَن،
باوةرِ ناكةم
هةتا ويَنةي
ضيني
كؤمةنستيش لة
زيهني
هاولآتي
ئةمريكي هيَندةي
ويَنةي
جيهاني
ئيسلام
خراثتر
بيَت...ئيسلام
وخؤرئاوا دذ
بةيةكن
بةرِاي هةندص
لة
ضاوديَران، كة
ثيَيان واية
ئيسلام
دةبيَتة
هيَزيَكي جيؤثؤلَةتيكي
توندرِؤ،
وبةهؤي
زيادبووني
رِيَذةي
دانيشتوان
وتوانا
مادييةكاني،
موسلَمانان
دةبن بة
هيَزيَكي
ترسناكي
زةبةلاح، ودةيانةويَت
هيَزيان يةك
بخةن لة دذي
خؤرئاوا، كة
خؤرئاوا
ناضار دةبيَت
لةطةلَ مؤسكؤ
يةك بطريَت بؤ
بةرةنطار
بوونةوةي
مةترسي
دوذمنكارانةي
جيهاني
ئيسلام"
كةوابوو
مةسةلةكة بةو
سادةيية نيية
كة كاك فرسةد
رؤذبةياني
توتي ئاسا
دوبارةي
دةكاتةوة،
طواية
ثرؤطرامةكاني
قوتابخانة
قورئاني
وئيسلاميةكان
بةرثرسيارن
لة دروست كردني
تيرؤرستان،
لةوانةية ئةو
قسةية بةشيَك
لة هةقيقةتي
تيَدا بيَت،
بةلآم هةموو
هةقيقةت نيية،
وة ذمارةيةكي
زؤر لة
بيرمةنداني
ئيسلام
ثيَيان واية
كة دةبيَت
ضاوثيَداخشانةوةيةكي
جيدي بكريَت
بو مةناهجي
قوتابخانة
دينيةكان،
بةلآم ئةو
كارة بة
ئةوامري
ئةمريكا
جيَبةجص ناكريَت،
بة تةنهاش بة
ئةنجامداني
لةناو جيهاني ئيسلام
ناكريَت،
دةبيَت يةكةم
جار لة خودي ئةمريكا
وجيهانةكاني
تر ئةنجام
بدريَت، لةطةلَ
نةهيَشتني
هؤكاني تري
دروست بووني
تيرؤريزم وةك
دذةكردار.
كةوابوو
مامؤستا
فاروق رةفيق
(تةزيفي وةعي)
خةلَك ناكات،
كاتيَك
تةفسيري جيهانبيني
ئةمريكي
قبولَ ناكات،
بةلَكو كاك فرسةد
رؤذبةياني
ئةو تةزيفة
دةكات كاتص
بةو ثةرِي
ساويلكةيي
موفرةداتي
خيتابي
ستريؤتايثي [4]stereotyped ئةمريكا
دوبارة
دةكاتةوة، كة
وةك مةحفوزاتيَكي
رِةزا قورسي
سةردةمي
خويَندني ناوةندي
ليَهاتوة.
ئةوانةم
وةك
ماستاوضيةكاني
حيزب ورذيَمة
ئيستبداديةكان
ديَتة
بةرضاو، كة دروشمةكانيان
دةكرد بة
قةلَغان بؤ
دةروون نزمي
خؤيان،
بةرامبةر
ئةوانةي
ناتوانن وةك ئةوان
دةروون نزم
بن.
مامؤستا
فاروق رةفيق
يش زؤر جوان
باس لةو خالَة
دةكات:"
"رؤذانة
لة رؤذنامة
وطؤظارةكاني
دةستةلآتي
كورديدا
نوسيني ئةو
كةسانة
دةخويَنينةوة
كة وةك ثؤليسي
ئةمريكي قسة
دةكةن وبةشان
وباهؤي ئةم
ئيمثراتؤريةتة
هةلَدةدةن..."
كاك
فرسةد
رؤذبةياني
طوماني نيية
لة بووني عةدالةت
لة دةقةكاني
ئيسلام،
بةلآم ثيَي
واية كة ئةو
دةقانة لة واقيع
ثيادة
نةكراون،
ئيَمة زؤر
كؤكين لةسةر ئةو
بابةتة،
بةلآم وةك
نمونة ستةمي
ئةمةوييةكان
دةهيَنيَتةوة،
وابزانم
نمونةي عةدالةتي
زؤريش هةية بؤ
هيَنانةوة لة
ميَذووي ئيسلامدا،
بةلآم ئةوةي
زياتر سةيرم
ثص هات ئةو قسةيةي
كاك فرسةد
رؤذبةياني ية
كة دةلَيَت"ميَذووي
فيكري سياسي
ئيسلامي
دةلَص: هةر
كةسص حوكمت بكات
تؤ نابص
بةرهةلَستي
بكةي ضونكة
ئةوة قةدةرتة
وخوا واي
داناوة
وفوقةهاي
ئيسلام تةنزيري
ئةم
مةسةلةيان
كردوة كة بؤضي
نابص تؤ بةرهةلَستكاري
مستبد وزالَم
بكةيت ضونكة
دةبيَتة
مايةي فيتنة
لة ناو
كؤمةلَطاي
موسلَماندا"
جارص
هةلَةيةكي
طةورةية بةو
موتلَةقية
بلَيَين
"ميَذووي
فيكري سياسي
ئيسلامي
دةلَص: هةر كةسص
حوكمت بكات تؤ
نابص
بةرهةلَستي
بكةي..."
ضونكة
مةشروعيةتي
شؤرش كردن وةك
رِيَطايةك بؤ
طؤرِان
وطؤرِيني
رذيَمة
ستةمكارةكان،
مةسةلةيةكي
خيلافيية لة
نيَو
زاناياني
ئيسلام،
خيلافةكةشيان
لةسةر
مةشروعيةتي
بةرةنطاريكردني
ستةم
وستةمكاران
نيية، بةو
قةدةرييةتةش
"ضونكة ئةوة
قةدةرتة وخوا
واي داناوة"
كة ئاماذةي
ثيَدةكةيت،
بيانووي بؤ
ناهيَننةوة،
نازانم ئةو
رايةت لة كوص
هيَناوة؟!
هةموو
زاناياني
ئيسلام يةك
رِان لةسةر
مةشروعيةتي
بةرةنطاري
ستةمكاران كة
بةشيَكة لة
ثرؤسةي (ئةمر
كردن بة ضاكة
ودةستطرتنةوة
لة خراثة)،
خيلافةكةيان
لةسةر
بةكارهيَناني
هيَز وضةك
وشؤرشة لة
ثرؤسةي
طؤرِيني
خراثة، ئةو
جياوازييةش
لة ئةنجامي
هاوسةنطي
كردنيان بوو
لة نيَوان
خالَة ثؤزةتيظةكان
ونيَطةتيظةكاني
ئةو شؤرش
كردنة، لة
رؤشنايي
روداوةكاني
ئةو
رؤذطارانة كة
مةترسي ية دةرةكييةكان
هةردةم
ئامادةيي
هةبوو لة دواوةي
سنورةكان.
ئةوانةي
زؤر ثةيوةست
بوون بةو
رِاية مةدرةسةي
ئةهلي حةديس
بوون بة
ثيَشةوايةتي
ئةحمةدي
كورِي حةنبةل
(164 – 241 هـ) ولة
دوايشدا ابن
التيمية (661-728هـ)
كة ثيَي واية
"شيَست سالَ
لة سايةي
ثيَشةوايةكي
ستةمكار بذيت
ضاكترة لة
شةويَك لة
سايةي
ثاشاطةرداني"
ئةوةش
تةوجوهيَكي
شارستانيية،
زياتر جةخت كردني
زاناياني
ئيسلام لةسةر
ئاشتي وئاساييشي
ناوخؤي
كؤمةلَطاي
ئيسلامي
دةسةلميَنيَت.
ئيمامي
غةزاليش (450-505 هـ)
ضاكتر
طوزارشي ليَدةكات"ئيَمة
رِامان واية
كة دةبيَت
بطؤرِدريَت
(ثيَشةواي
ستةمكار)، بة
يةكيَك كة
هةموو مةرجةكاني
تيَدا بوو،
بةبص
ورؤذاندني
طؤبةند
وفيتنة، يان
شةرِوشؤرِ.
ئةطةر ئةو
كارة بةبص
شةرِ نةكرا،
ثيَويستة
طويَرِايةلَي
بكريَت...ضونكة
ئةطةر هيَز
وشةوكةت لة
بةرذةوةندي سولَتاني
ستةمكاري
نةفامدا بوو،
لابردني
زةحمةت بوو،
ببيَتة هؤي
ئاذاوةيةكي
بي سنور،
ثيَويستة
وازي
ليَبيَنين،
وطويَرِايةلَي
بكريَت"[5]
ئةوةش
بةلَطةيةكي
ترة لةسةر
تةقديس كردني
زاناياني
ئيسلام بؤ
ذياني
مةدةني،
وهاوسةنطي
كردنيان، نةك
تةنزير
كردنيان بؤ
قبولَكردني
ستةمكاري وةك
كاك فرسةد
رؤذبةياني
بؤي ضوة.
لة
ئايةتطةليَكي
قورئاني
ثيرؤز باسي سيفاتةكاني
ئيمانداران
دةكات
ودةفةرمويَت:
(والذين
يجتنبون
كبائر الاثم
والفواحش
وإذا ما غضبوا
هم يغفرون0
والذين
استجابوا
لربهم واقاموا
الصلاة
وامرهم شوري
بينهم ومما
رزقناهم
ينفقون0 والذين
إذا أصابهم
البغي هم
ينتصرون)(الشورى)
لة نيَو
ئةو سيفةتة
جوان
وبةرزانةي كة
ثيَويستة
مرؤظي
ئيماندار
ثيَوةي
ثةيوةست
بيَت، (ئةوانةي
كة ستةميان
ليَكرا
بةرةنطاري
دةبنةوة
وتؤلَي خؤيان
دةسةننةوة
بةبص
زيادةرِؤيي
وستةم كردن)
ئةوة جطة
لة سةدان دةقي
تري قورئان
وفةرمودةكان،
بةلآم باسةكة
هةر هيَندة
هةلَدةطريَت.
0 ئيسلام
وسةرمايةداري
وةك
زؤربةي
شيكردنةوة
سادةطيرةكاني
كاك فرسةد
رؤذبةياني،
لة وةلآمي ئةو
تيَرِوانينة فةلسةفية
قولَ وجوانةي
مامؤستا
فاروق رةفيق
بؤ
سةرمايةداري
كة، بة
شارةزايي
فةيلةسوفيَك
ئةو كارة
دةكات،
بيَطومان ئةو
رِايانةش هةر
هي مامؤستا
فاروق رةفيق نيية،
بةلَكو زؤر
لةوانةي
رِةخنةيان لة
ثرؤذةي
مؤدريَنيتي
وسةرمايةداري
طرتوة، لةوةش زياتريان
طوتوة،
بابزانين
مامؤستا
فاروق رةفيق
ضؤن لة
سةرمايةداري
ثاش عةولةمة
دةرِوانيَت:
"يةكيَك
لة
رِةهةندةكاني
تري ئةم
مةسةلةية كة ثيَويستة
سةرنجي
بدةينص
ئةوةية كة ئةم
هيَزة
ئيمثرياليستية
لة رِةهةندي
موتةعالي دةدات
لة ذياني
ئينسانةكاندا
وئينسان كورت
دةكاتةوة بؤ
يةك رِةهةند
ئةويش
كردنيةتي بة
بوونةوةريَكي
ئيقتيسادي
وليَدانة لة
هةموو رِةهةندة
رِووحيةكان
وهيَشتنةوةي
تةنها رِةهةندي
حيسسي. سةرمايةداري
ثيَويستي بة
ئينساني
رِووحاني
نيية و بؤ
ئةوةي
سةرمايةداري
ثايةدار بيَت ثيَويستي
بة ئينساني
حيسسي هةية،
واتة ئةو ئينسانةي
كة تةنها بؤ
ئةم ضركة ساتة
دةذي وكاريش
دةكات بؤ ئةم
ضركة ساتة ولة
ثيَناو
ئارةزوة ضركة
ساتيةكان
وئارةزوة
جةسةدييةكاندا
دةذي وسةرمايةداريش
ئارةزوي تري
بؤ دروست
دةكات، ئاروزووةكان
دةبص تيَر
بكريَن وبؤ
ئةوةي ئارةزووةكان
تيَر بكريَن
دةبص ئيش
بكريَت ئةمة ئةو
دةوامةية ية
(الدوامة) كة
من ناوي
دةنيَم بة
بةربةري
كردنةوةي
واتة
كردنةوةي
ئينسان بة
بةربةري
وكوشتني
موتلَةق
وحةقيقةت
وخودا. بيهيَنة
بةر ضاو
سةرمايةداري
ضؤن دةتوانص
لة ناوضةيةكدا
بذي كة
ئينسانةكان
رِةهةندي
متعاليان
هةبيَت وبةشي
ئةوة ئيش بكةن
كة بتوانن ذياني
روحيشيان
مسؤطةر بكةن،
ليَرةوة
ليَدان لة
ئيسلام كة
رِوحانيةت
يةكيَكة لة
رِةهةندة
طرنطةكاني،
ليَدانة لة
هةموو ئةو
ئةطةرانةي كة
رؤذيَك
هيَزيَك بيَت
وئةم
رِةهةندانة
زيندوو بكاتةوة
كة باوةرِي من
ئةمرِؤ لة
دونياي ئيسلامدا
ئةو هيَزة
نيية، بةلآم
ئينساني
سادةي موسلَمان
بة شيَوةيةك
لة شيَوةكان
تا ئةو جيَطةية
قودرةتي هةية
توانيويةتي
ئةم رِةهةندة
بثاريَزيَت"
رؤذص
طارودي يش كة
كاك فرسةد
رؤذبةياني
نمونةي بة
قسةكاني
دةهيَنيَتةوة،
هةمان رِاي
هةية، كة
دةلَيَت:"
"زالَبووني
خؤرئاوا بؤ
ماوةي ثيَنج
سةدة، بؤتة
هؤي
هةلَسورِاندنيَكي
تيَكشكيَنةري
طؤي
زةوي...ديمةني
دارِماوي
جيهانيَكي وا
بص مانا، وبص
رِةهةنديَكي
مرؤيانةي
رِاستةقينة،
جيهانيَكي
ملكةض كردوو
تةنها بؤ
ياساكاني
ئابوري
بازارِ، كة
شويَني ذيانيَكي
روحي تيَدا
نةماوة تةنها
لة ثةنهاني دةرونةكاندا،
بص ئةوةي هيض
رؤلَيَك
بيبينيَت لة
ريَكخستني
ثةيوةنديية
كؤمةلآيةتيةكان،
وئارِاستة
كردني زانست
وتةكنؤلؤذياكان
لة ثيَناو
يارمةتي دان
بؤ طةشةكردني
ئادةميزاد،
نةك تيَكشكاندني..."[6]
خؤشةكة
لةوةداية كاك
فرسةد
رؤذبةياني
ثيَي واية
ئيسلام نةك
ناسازي نية
لةطةلَ
سةرمايةداري،
بةلَكو
ثشتطيريشي
دةكات!! ئةوةش هةمان
تةقسيماتي
مادي وميسالي
كؤن وتةقليدي
كةسانيَكة كة
هيَشتا جيهان
لة ضاويلكةي فةيلةسوفةكاني
سةدةي حةظدة
وهةذدةي
زاييني
دةبينن.
ئةطينا ضؤن
ليَكؤلَةريَكي
جيدي ئةو جؤرة
حوكمانة
دةدات بةبص
وردبونةوة؟!
وبةثشت بةستن
لةسةر هةوالأ
طةليَكي
لاواز وساختة؟!
سةرمايةدار
وسةرمايةداري
لة جةزيرة
وبيابانيَكي
وا وشك وبص
ثيشةسازي ضي
دةكرد؟!
ئةطةر
لةو كاتةوة
سةمايةداري
لة جةزيرة هةبواية،
ئصستا ئصمة
قؤناغي ثؤست
مؤدرينيزميشمان
برِيبوو!
ئينجا
كاك فرسةد
رؤذبةياني
دةيةويَت
بيسةلميَنيَت
كةوا
ئيسلاميش
هةمان
حيسسيةتي سةرمايةداري
تيَداية بة
بيانوي
(رةهبةنة) لة
ئيسلامدا
نية، يان بة
باسكردني
لايةنيَك لة
ذياني
كؤمةلآيةتي
موسلَمانان.
رِاستة
ئيسلام
رِةهبةنةتي
تيَدا نية،
بةلآم
دينيَكي
سةرتاثا
حيسسيش نيية،
تا بة
سةرمايةداري
بشوبهيَنيت،
رِاستييةكةي
ئيسلام تاكة
دينيَكة كة
هاوسةنطي مادي
ورِوحي
ئادةميزادي
ثاراستوة،
نةك وةك جؤرة
دينيَك كة
لايةني رؤحي
ثةيرِةو
دةكات لةسةر
حيسابي
لايةني
ماددي، نةك
وةك سةرمايةداري
كة هةموو
ئارِاستةي
بةرةو
قةبةكردني
ذيان وبةها
ماديةكانة،
ولة جةنطيَكي
جارِنةدراو
داية لة دذي
رةهةندي
بالآي
ئادةميزاد.
0
مةخلووقاتة
بووغزاويةكاني
فاروق رةفيق
"ئةو
مةخلووقة
نةخويَندةوار
ثرِ لة بووغزةي
ثيَي دةلَيَن
(رؤشنبير) بة
هةر ضوارلا
هيَرش دةكاتة
سةر موقةدةساتي
ئيسلام
وئةدةبياتي
ئيسلامي
وخودي خواوةند..."
مامؤستا
فاروق رةفيق
واديارة لةو
ضاوثيَكةوتنة
وكتيَبةكةشي
(مالَيَكي
ليَك
ترازاو..)بةو
ثةرِي
وردكاريةوة
ويَنةي
هةقيقي
رِوالَةتي
ودةرووني ئةو
كةرتة
فراوانةي ئةم
مةخلووقاتة
ثرِ لة
بوغزانةي
كوردمان بؤ
دةكيَشيَت،
كة ثيَيان
دةلَيَن
(رؤشنبير) كة
"سةرقالَي نووسينن
يا سمينار
ثيَشكةش كردن
لة مالَثةرِةكاندا
سص
كةلَكةلَةي
ترسناك بةدي
دةكريَت، رةطةزثةرستي
وبانطةشة بؤ
زةردةشتي
بووني كورد،
دذايةتي
كردني
ئيسلام،
فيمينيزم."
"لة (خؤرئاوا)
تا ئيَستا هةر
مةفتوني
ماركسيزمن"[7]
كاك فرسةد
رؤذبةياني
ثيَيواية ئةو
ثارةطرافةي سةرةوة
رِاست نيية بة
تايبةتي
ئةوةي"شارةزاي
دونياي
رؤشنبيري
كوردي نةبيَ
وا دةزانص كورد
لةسةرةتاي
حةرف فيَر
بوونةوة بة
دذي ئيسلام
طؤشكراون كة
لةراستيدا
وانيية..."
"يةكطرتوو
دةبواية لة
سةرةتاوة
ئةوةي دياري
بكرداية كة ئةم
مةخلوقة
مةخلوقيَكي
زؤلَة، نة
"باوكي" هةية
ونةرابردوو،
نة "ئةسلَ
وفةسلَ"
دةبواية بيزانياية
ئةم
"رؤشنبير"ة
دريَذكراوةي
مةولانا
خاليدي
نةقشبةندي
ومةحوي ومةلا
عةبدول
كةريمي
مودةريس نية
بةلَكو ئةم
مةخلوقة لة دنياي
كةرددا باوكي
نية، ئةم
مةخلوقة
زادةي ثرؤسةي
ثةروةردةي
جةماعيية (mass education)
(زادةي ئةم
ثرؤذةيةية كة
ساتع حةسري
ثيادةي كرد)..."
ل 24.
"ئةم
مةخلوقة نة لة
مؤدصرنيتي
دةطات ونة لة
يةك حةرفي
شارستانيةتي
ئيسلام
دةطات، زؤربةي
قسةكاني ئةم
"رؤشنبيرانة"
دووثات
كردنةوةيةكي
بص تامي
رؤشنبيراني
عةرةبة كة
ئةوانيش
طروثصكي بص
باوك وئةسلَ
وفةسلَن، يا
خود لةم
سالآنةي
دواييدا
وةرطرتن
ودووبارة
كردنةوةي
ئايديا
وبيرؤكةي
فلانة
رؤشنبيري
ذمارة ثيَنج
وفيسارة
رِؤذنامةنووسي
خؤرئاوا، بةلآم
ئةو رِؤذنامة
نووسانةي
كةلةو
رِيذنامانةدا
دةنووسن
كةلةسةر
ئاستي (الراصد)
ي
عيَراقيدان
بةلآم
يةكطرتوو
وةكو غؤل
سةيري ئةم
مةخلوقة دةكةن
ولة
ئيهانةكانيان
بص دةنطن،
ياخوود خةريكي
خؤجوانكردنن
لةبةردةم ئةم
سياسةت
مةدارانةي كة
رابردوويةكي
ثرِ شةرم
وناثاكي يان
هةية لة
مصذووي نزيكي
كورددا..." ل24
شيكردنةوةي
مامؤستا
فاروق رةفيق
بؤ ئةو "رؤشنبير"انةي،
كة طؤرِيثاني
فةرهةنطي
كوردي دوضاري
هاتوة ثيَويستي
بة كتصبصكة،
ضونكة لةو
باوةرِةدام
كة كةسي تر
بةو قولَيية
وبةو بوصريية
ئةو كارةي نةكردوة.
باوةرِيش
ناكةم
مامؤستا
فاروق رةفيق
ئةو هةلَسةنطاندنانةي
لة هيض
مةرامصكي
ئايديؤلؤذييةوة
سةرضاوةي
طرتبيَت،
هيوادارم
هةرضةندة
تةقيمةكاني
كةمصك قاسي بن
لة لةفزدا،
ببنة هاندةرصك
بؤ
بةخؤداضوونةوةي
رؤشنبيري
كورد بة طشتي.
بةلآم
كاك فرسةد
رؤذبةياني لة
بيرة خؤي دةباتةوة
كة ئةو
مةخلوقاتة
بوغزاويانة
وةسف نية بؤ
كورد بة
رِةهايي،
ضونكة رِؤلَي
كورد لة ذياري
ئيسلامدا
هيضي كةمتر
نيية لة رؤلَي
نةتةوةكاني
تري ئيسلام،
هةرضةندة
دةخوازريَت
ئةو هةقيقةتة
ون بكريَت
لةسةر دةستي
ئةو مةخلوقاتة
ثرِ لة
بوغزانة.
تؤ
بلَيَي كاك
فرسةد
رؤذبةياني كة
ماوةيةكي بة
ئيسلامي بوون
بردؤتة سةر،
خؤشي
نةكةويَتة
خانةي ئةو
مةخلوقاتة
بوغزاويانة؟!
لةوةتي
نوسينة
كالَةكاني
فرسةد
رؤذبةياني م
بةرضاو
دةكةويَت،
لةملا ولةولا،
هةر
هيَرشكردنة
بؤ سةر
ئيسلاميةكان
ولةثةناشةوة
بؤ خودي
ئيسلامة.
هةر لةو
وةلآمةشي هيض
كةمتةرخةمي
نةكردوة لة
هيَرش كردنة
سةر ئيسلام،
جاروبار لة
قالَبي
ديفاعيشةوة.!
سةيرة بلَيَي
هيض بابةتصكي
تر نةبصت
سةرنجي
رابكصشصت،
يان رِاستة كة
دةلَصن يا خوا
مةلاي نةزان
هةلَنةطةرِصتةوة،
ضونكة لةو
ئةزموونة
سةقةتةي
ثرِاوثرِ بة
بوغزي ئيسلام
دةرضوة، ثصشي
وادةبصت كةس
لةو زياتر لة
ئيسلام
نةطةيشتوة وناطات!
لةو
هيَرشانة
ئةوةية كة كاك
فرسةد
رؤذبةياني
ثيَي
وانيية"ضونكة
زياتر لة 1400
سالَة ئيسلام
وجودي هةية
وهةر لة
سةردةمي
ثيَغةمبةرةوة
تا ئةمرِؤ
كؤمةلَطاي
مةدةني لة
ميَذووي
ئيسلامدا
وجودي نةبوة"
داواش دةكات
مامؤستا
فاروق رةفيق
نمونةي بؤ
بيَنيَتةوة
(ئاي لةو
كلَؤلَي
وبةستةزمانيية!!)
لةسةر بواري
مةدةني لة
ئيسلامدا!!
سوتةمةني
بوغزةكةشي
هيَشتا تةواو
نابيَت، تا
دةطاتة
ضرِكردنةوةيةكي
سادةلةوحيانة
بؤ سةرتاثاي
ئيسلام لة
ئةنفالدا، كة
ماناكةشي بؤ
خويَنةر بةجص
دةهيَلَيَت!!
كة
نمونةش
دةهيَنيَتةوة
تةنها حامد
ئةبو زةيدي
خاوةن
مةنهةجي
تةفسيري
ماركسي بؤ
ئيسلام،
ئامادةية،
طواية
ئيجتيهاد
دةكات لة ئيسلامدا!!
سةيرة
كةسانيَك
ناحةز بة
ئيسلام بن
وئيجتيهاديشي
تيَدا بكةن؟!
بةرِاستي
مةنتيقي
ثيرةذنيَكي
لاي خؤمان بةبير
دةهيَنيَتةوة،
كة ضةندة لة
مةنتيقي كاك فرسةد
رؤذبةياني
وهةموو برا
عةلمانيةكان
ومؤدرينةكان
رِاسترة.
كاتيَك
ثرسياري لة
دكتؤريَكي
ضيني كردبوو ئايا
بة رِؤذوو
بيَت يان نا؟
كابراي
دوكتؤر زؤر بة
ئاساني
طوتبووي با بة
رِؤذوو
نةبيَت،
بةلآم
ثيرةذنةكة كة
هاتة دةرةوة،
طوتي:"بة خواي
نايشكيَنم بة
قسةي نا
موسلَمانيَكي
نة شارةزا بة
ئيسلام، ئةطةر
بمريشم، تا
دكتؤريَكي
ئيسلامم بؤ
نةدؤزنةوة"
ئةمةو
تانج وتةشةري
تري زؤر لة
كاك فرسةد رؤذبةياني
دةرضوة لةو
وتارة هةمووي
شايةني وةلآمدانةوة
نين، ئةوةشي
ثةستي كردوة
ئةو نةفةسة
ئيسلاميية
ذيارييةي
مامؤستا
فاروق رةفيقة،
كة هيض
ئاسةواري
تةسكي
حيزبايةتي ثيَوة
ديار نيية،
بةلَكو
ئةستةمة خودي
مامؤستا
فاروق رةفيق
يش بخةينة ناو
بازنةي
ئيسلامييةكي
تةقليدي!!
ئيتر
هيوادارم
كةمصك لةو
رةخنة
شصوصنةرانةم
بؤ كاك فرسةد
رؤذبةياني
وخوصنةران
رِاست كردبصتةوة.
هيواداريشم
مامؤستا
فاروق رةفيق
لة قةلأةمة بة
ثصز
ودةطمةنةكةيمان
بص بةشمان
نةكات.
محةمةد
هةريري /
لةندةن
27/8/2003
[1] لة The
new oxford dictionary of English وزياتر
لة ثيَنج
فةرهةنطي
تايبةتمةندي
ئينطليزي بةو
جؤرة ماناي
ئةم وشةية
دةكةن:
pax t noun 1 [as EXCLAMATION] Brit. informal, dated
a call for a truce, used especially by schoolchildren when playing: Pax! No
offence meant, honest old chum. دةنطدانة
بؤ مندالَان
لة
قوتابخانة بةكار
ديَت
بةتايبةتي
لةكاتي
ياريدا: بة
واتاي وريا بة
خراثة نةكةيت
2 chiefly historical (in the Christian Church) the kissing by all the
participants at a mass of a tablet depicting the Crucifixion or other sacred
object; the kiss of peace.لة
كةنيسةكاني
مةسيحي
بةماناي ماض
كردني شتة
ثيرؤزةكان
ديَت وةك
ئةيقونة وخاض
وهتد... يان
ماضي ئاشتي.
—ORIGIN Latin, literally 'peace'.لة
لاتينيدا
بةماناي ئاشتي
ديَتPax romana t
noun [MASS NOUN] historical the peace
which existed between nationalities within the Roman Empire.
—ORIGIN
Latin, literally 'Roman peace'.ثاكس
رؤماناش لة
ميَذودا بة
ئاشتي نيَوان
نةتةوةكاني
نيَو
ئيمثراتؤريةتي
رؤمانيدا ديَت.
يان بة "ئاشتي
رؤماني" ديَت
Pax Roman
Mythology :the
goddess of peace. Greek equivalent EIRENE. بةماناي
خوداوةندي
ئاشتيش ديَت
لة
ميسؤلؤذياي رؤمانيدا.
كة لة
بةرامبةري
خوداوةند
ئيَريني
طريكي ديَت
بةلآم
مامؤستا
فاروق رةفيق
بةماناي (سةردةمي
هةيمةني
ئةمريكي)
بةكاري
دةهيَنيَت.
[2] زاراوةيةكة
لة نيَوةندي
مةسيحي توندرِؤ
بؤ ئةو كةسانة
بةكار ديَت،
كة بةتوندي دةطةرِيَنةوة
بؤ ئايين.
[3] غارودي،
الاصوليات
المعاصرة،
دار عام الفين
1992، ص12.
[4] بؤضونيَكي
دةق طرتووي
دوبارة كراوة
[5] موسوعة
العلوم
السياسية،
الجزء 1،
جامعة الكويت
1993-1994، ص131.
[6] غارودي،
الاصوليات
المعاصرة...دار
الفين1992، ص64.
[7] مالَيَكي
ليَك ترازاو
ويذدانيَكي
بيمار...ل15.